FAQ

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania na temat emerytury i systemu emerytalnego w Polsce.

 

Co dzieje się ze środkami zgromadzonymi w II i III filarze po śmierci ubezpieczonego?

Jeśli uczestnik funduszu pozostawał w małżeńskiej wspólnocie majątkowej to środki zgromadzone w OFE po jego śmierci przekazywane są na rachunek współmałżonka we właściwym OFE. Jeśli współmałżonek nie jest członkiem żadnego funduszu kwota ta jest mu wypłacana.
Każdy ubezpieczony może też dysponować połową środków, które gromadzi w OFE, IKE i PPE, zapisując je bliskiej osobie w przypadku swojej śmierci. Osoba ta nie musi być członkiem rodziny. Istnieje również możliwość podzielenia kapitału między kilka bliskich osób.

 

Co należy brać pod uwagę przy wyborze otwartego funduszu emerytalnego?

 

  • stabilność inwestowania funduszu emerytalnego;
  • wyniki inwestycyjne w średnim i długim okresie;
  • jakość obsługi Klienta przez fundusz emerytalny;

 

Od 1 stycznia 2010 r. opłaty we wszystkich OFE zostały wyrównane i wynoszą 3,5%. Dlatego w tej chwili opłat i kosztów nie bierze się już pod uwagę przy wyborze funduszu emerytalnego.

Co należy zrobić kiedy na rachunek w OFE nie wpływają składki?

Jeśli składki na naszym koncie emerytalnym w OFE pojawiają się nieterminowo lub w ogóle nie pojawiają powinniśmy najpierw sprawdzić, czy pracodawca przekazuje je prawidłowo do ZUS. W tym celu należy:

·    uzyskać od swojego pracodawcy (pracodawców) potwierdzenie, że przekazuje należne składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe do ZUS wraz z prawidłowymi danymi (np.: raporty RMUA);
·    sprawdzić i porównać dane zawarte w deklaracji przystąpienia do OFE z danymi przekazywanymi przez pracodawcę do ZUS.

Jeżeli składki są przekazywane w terminie przez pracodawcę, kolejnym krokiem będzie  zwrócenie się do ZUS (najlepiej pisemne na specjalnym wniosku) o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji.

Co to jest kapitał początkowy?

Kapitał początkowy to rekompensata za składki wpłacone do ZUS-u przed przeprowadzeniem reformy emerytalnej, czyli do 31 grudnia 1998 r. ZUS odtwarza tym osobom teoretyczną składkę na ubezpieczenie społeczne. Kapitał ten będzie więc miał bezpośredni wpływ na przyszłą emeryturę, ponieważ doliczany jest do kwoty składek zgromadzonych na koncie indywidualnego przebiegu ubezpieczenia. Podstawą wyliczenia emerytury będzie suma kwot zwaloryzowanego kapitału początkowego i zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne. Suma tych kwot zostanie podzielona przez średnie dalsze trwanie życia ustalone dla kobiet na 20,8 lat, a dla mężczyzn na 13,3 lat. W decyzji o ustaleniu kapitału początkowego albo o ponownym ustaleniu kapitału początkowego, podana jest kwota kapitału obliczona na dzień 1 stycznia 1999 r. Waloryzacji podlega kwota kapitału początkowego ustalona w ostatniej wydanej przez ZUS decyzji.

Co wchodzi w skład III filaru?

III filar to  element polskiego systemu emerytalnego, który obejmuje każdy sposób gromadzenia dodatkowych (poza ZUS i OFE) środków na emeryturę. Instrumenty wchodzące w skład III filaru są zróżnicowane, a ich forma zależy od indywidualnych  możliwości i preferencji do ponoszenia ryzyka.
Dobrowolnym zabezpieczeniem życia po zakończeniu pracy mogą być na przykład indywidualne konto emerytalne (IKE),  pracowniczy program emerytalny (PPE) lub inna forma długoterminowego oszczędzania np. program systematycznego oszczędzania (PSO).

Czy fundusz emerytalny może zbankrutować?

Nie ma takiej możliwości. Zbankrutować może tylko towarzystwo emerytalne, które zarządza funduszem. W takiej sytuacji jednak zarządzanie funduszem przejmuje inne działające towarzystwo emerytalne.

Czy istnieje możliwość zmiany OFE?

Taka możliwość istnieje. OFE można zmienić cztery razy w roku, w lutym, maju, sierpniu i listopadzie. Zmiana OFE po 2 latach członkostwa w funduszu jest bezpłatna. Wcześniej trzeba ponieść następujące opłaty:
·    160 zł, jeżeli od ostatniego dnia miesiąca, w którym uzyskano członkostwo w dotychczasowym OFE, do dnia dokonania wypłaty transferowej upłynęło nie więcej niż 12 miesięcy;
·    80 zł, jeżeli od ostatniego dnia miesiąca, w którym uzyskano członkostwo w dotychczasowym OFE, do dnia dokonania wypłaty transferowej upłynęło więcej niż 12, ale mniej niż 24 miesiące.
Należy także poinformować swój dotychczasowy fundusz o zaistniałej zmianie. Informacja ta musi być przekazana w formie pisemnej na podstawie wzoru lub formularza, który powinien znajdować się na stronie internetowej każdego funduszu.

Czy możliwe jest przeniesienie środków z jednego IKE na drugie?

Przenoszenie środków z jednego IKE na drugie jest możliwe. Podpisując umowę z nowym podmiotem zarządzającym należy go poinformować, że mamy zamiar dokonać takiego przeniesienia środków. Przeniesione środki z innego IKE nie wchodzą do rocznego limitu wpłat na IKE.

Czy można jednocześnie pracować i otrzymywać emeryturę?

Od 1 stycznia 2011 r. nie ma możliwości otrzymania emerytury z ZUS bez wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy. Aby otrzymać świadczenie emerytalne, osoby, którym ono przysługuje będą musiały choć na jeden dzień rozwiązać umowę z pracodawcą.

Czy można posiadać więcej niż jedno IKE?

Posiadać można wyłącznie tylko jedno IKE prowadzone przez jeden podmiot zarządzający.

Czy można przenieść środki z PPE - pracowniczego programu emerytalnego na IKE?

Przenoszenie środków z jednego PPE na IKE jest możliwe. Podpisując umowę z nowym podmiotem zarządzającym należy go poinformować, że mamy zamiar dokonać takiego przeniesienia środków.

Czy pracując w dwóch miejscach można być członkiem dwóch OFE?

Osoba zatrudniona w dwóch zakładach pracy, nie może być członkiem dwóch otwartych funduszy emerytalnych. Zgodnie z prawem osoba, objęta ubezpieczeniem oraz spełniająca kryteria wiekowe może być członkiem tylko jednego otwartego funduszu emerytalnego, bez względu na to, czy pracuje w jednym czy też w dwóch zakładach pracy, bądź wykonuje różne rodzaje działalności. Z tego tytułu składka z dwóch źródeł będzie odprowadzana do jednego funduszu.

Czy regularne wpłaty na IKE są obowiązkowe?

Regulacje prawne nie przewidują takiego obowiązku. Do regularnego odkładania w ramach IKE możemy się zobowiązać w ramach umowy podpisanej z podmiotem zarządzającym naszym kapitałem. Jeżeli natomiast warunki umowy obligują nas do systematycznego oszczędzania, to w przypadku niedochowania warunków podmiot zarządzający nie może obciążyć nas żadnymi kosztami. W tej sytuacji może natomiast wypowiedzieć umowę i wypłacić całość zgromadzonych dotychczas składek.

Czy spadkobiercy płacą podatek spadkowy?

Osoby dziedziczące środki zgromadzone na rachunku IKE, nie płacą podatku od spadku.

Czy studenci mogą być członkami otwartych funduszy emerytalnych?

Każda osoba, która nie ukończyła 50 roku życia oraz wykonuje działalność zarobkową, objętą obowiązkiem odprowadzenia składki do ZUS, ma obowiązek zapisać się do otwartego funduszu emerytalnego OFE. Dotyczy to również studentów, którzy pracują i z tego tytułu odprowadzana jest za nich składka na ubezpieczenie emerytalne (zawsze, gdy została podpisana umowa o pracę) lub na własny wniosek zostali dobrowolnie objęci ubezpieczeniami.

Czy świadczenie emerytalne podlega waloryzacji?

Emerytura w Polsce podlega corocznej waloryzacji od 1 marca. Waloryzacja jest okresowym podnoszeniem wysokości świadczeń w związku ze wzrostem płac i kosztów utrzymania. Nowelizacja ustawy emerytalno-rentowej z dnia 7 września 2007 r. (Dz.U. nr 191, poz. 1368) wprowadziła nowe zasady waloryzacji emerytur i rent. Świadczenia emerytalne są podnoszone o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku. Zwiększenie to jest corocznie przedmiotem negocjacji w Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych. W przypadku gdy wskaźnik nie zostanie ustalony przez tę Komisję, jego wysokość w drodze rozporządzenia określi Rada Ministrów.

Czy za osobę przebywającą na urlopie wychowawczym odprowadzane są składki na ubezpieczenie emerytalne?

Jeżeli osoba przebywająca na urlopie wychowawczym nie ma uprawnień do emerytury lub renty i nie wykonuje działalności, która podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych to składki na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe odprowadza za nią ZUS ze środków budżetu państwa, od kwoty najniższego wynagrodzenia.

Czym jest IKE?

Indywidualne Konta Emerytalne są jedną z form gromadzenia oszczędności na przyszłą emeryturę w ramach III filaru. IKE jest rodzajem osobistego planu emerytalnego. Konta IKE prowadzą banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, biura maklerskie lub Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Zaletą IKE jest zwolnienie oszczędności emerytalnych z 19% podatku od zysków kapitałowych. Pod warunkiem jednak, że środki zostaną wypłacone dopiero po osiągnięciu wieku emerytalnego. Inwestowanie w ramach IKE wiąże się z ograniczeniem -  rocznym limitem wpłat, który wynosi 10 077 zł

Czym jest Pracowniczy Fundusz Emerytalny?

Pracowniczy fundusz emerytalny (PFE), jest podmiotem tworzonym specjalnie dla gromadzenia środków w ramach PPE. Zwykle tworzony jest wspólnie dla kilku programów. PPE jest zarządzany przez Pracownicze Towarzystwo Emerytalne - analogicznie jak w przypadku OFE i zarządzających nimi PTE.

Czym jest Pracowniczy Program Emerytalny?

Pracownicze Programy Emerytalne (PPE) są formą grupowego i systematycznego oszczędzania na przyszłą emeryturę wchodzącą w zakres III filaru. Składki uczestników programu są naliczane i odprowadzane przez pracodawcę do wybranej instytucji finansowej, która odpowiada za gromadzenie i zarządzanie tymi środkami. Pracowniczy program emerytalny określa wzajemne zobowiązania pracodawcy i pracowników w zakresie prowadzonego przez pracodawcę programu. Osoba zatrudniona w więcej niż jednym miejscu może uczestniczyć w kilku PPE, oferowanych przez różnych pracodawców.

Czym różni się IKE od IKZE?

IKE i IKZE to dwie formy gromadzenia środków na przyszłą emeryturę w ramach III filaru. Podstawowa różnica pomiędzy IKE a IKZE polega na momencie zapłacenia podatku dochodowego. W IKE gromadzone są pieniądze już po potrąceniu podatku, tak więc wypłata jest z niego zwolniona. W IKZE natomiast jest na odwrót - składki są odliczane od podstawy opodatkowania, jednak podatek będzie liczony od wypłacanej kwoty w momencie zakończenia inwestycji. Druga różnica polega na limitach rocznych wpłat. W IKE jest to  trzykrotność średniego wynagrodzenia wynoszącą ok. 10 000PLN, w IKZE natomiast limit ustalany jest indywidualnie dla każdego oszczędzającego i wynosi 4% wynagrodzenia.

 

Ile wynosi wiek emerytalny w Polsce?

Wiek emerytalny w Polsce wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Po osiągnięciu tego wieku można ubiegać się o emeryturę. Wyjątek stanowią tzw. emerytury pomostowe dla osób pracujących w szczególnych warunkach lub wykonujących pracę o szczególnym charakterze. Osoby takie mają prawo do emerytury w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni). Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Dotyczą one osób, które:

  • urodziły się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 
  • przez co najmniej 15 lat pracowały w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; 
  • osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;
  • mają okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 
  • przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywały prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze (w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych lub ustawy o emeryturach i rentach z FUS);
  • po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
  • nastąpiło z nimi rozwiązanie stosunku pracy.

Ponadto prawo do zakończenia aktywności zawodowej po 15 latach pracy mają: funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.

Jaka jest maksymalna kwota wpłaty na IKE?

W jednym roku kalendarzowym łączna wartość składek na IKE nie może przekroczyć 300% średniego wynagrodzenia brutto. Jest to obecnie ok. 10 000 zł.

Jaka jest różnica pomiędzy towarzystwem emerytalnym, a otwartym funduszem emerytalnym?

Powszechne towarzystwo emerytalne (PTE) prowadzi działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej. Jego zadaniem jest tworzenie i zarządzanie otwartym funduszem emerytalnym (OFE) oraz reprezentowanie go wobec osób trzecich. Towarzystwo tworzy i zarządza tylko jednym funduszem, chyba że nastąpiło przejęcie albo połączenie towarzystw.
Otwarty fundusz emerytalny jest osobą prawną, wydzieloną, odrębną od majątku PTE masą majątkową, składającą się z wpłat składek członków oraz lokat z inwestycji. Może być utworzony wyłącznie przez PTE, po uzyskaniu zezwolenia Urzędu Nadzoru Funduszu Emerytalnego. Przedmiotem działalności funduszu jest gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie, z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.

Jaką składkę na ubezpieczenie emerytalne płaci pracodawca, a jaką pracownik?

Składka na ubezpieczenie emerytalne, odprowadzana do I i II filaru wynosi łącznie 19,52% wynagrodzenia pracownika. Jest ona opłacana po połowie przez pracownika i pracodawcę (do 9,76%). Ze składki leżącej po stronie pracownika 7,3% wynagrodzenia odprowadzana jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do otwartego funduszu emerytalnego, którego pracownik jest członkiem.

Jakie dane są Ci potrzebne, aby zapisać się do OFE?

Aby przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego potrzebujesz następujących danych:

·    numer PESEL;
·    numer NIP;
·    seria i numer dowodu osobistego lub paszportu – tylko jeśli osobie przystępującej do funduszu nie nadano numeru PESEL i numeru NIP lub jednego z nich;
·    dokument potwierdzający małżeński ustrój majątkowy – tylko jeśli małżonkowie nie są objęci małżeńską wspólnością ustawową

Jakie są korzyści z uczestnictwa w otwartym funduszu emerytalnym?

·    pieniądze w OFE są inwestowane;
·    indywidualne konto, o stanie którego Członek jest regularnie informowany;
·    składki do Funduszu stanowią część środków, które pracodawca wpłaca do ZUS. Osoba będąca członkiem OFE nie angażuje więc swoich oszczędności na ten cel;
·    środki zgromadzone na koncie podlegają dziedziczeniu, nigdy nie przepadają.

Ta strona internetowa używa plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. Wiecej informacji dostępne jest pod tym linkiem.
Zamknij